Autor Wątek: dziedzictwo Unii Lubelskiej  (Przeczytany 4931 razy)

Offline Stanisław J. Plewako

  • Administrator
  • *****
  • Wiadomości: 3470
    • Stanisław Jan Plewako - strona osobista
dziedzictwo Unii Lubelskiej
« dnia: Czerwiec 27, 2019, 12:43:42 pm »
Unia lubelska – porozumienie pomiędzy stanami Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego zawarte 1 lipca 1569 na sejmie walnym w Lublinie. Określana jako unia realna, w odróżnieniu od poprzednich, wiążących oba państwa tylko osobą władcy (unia personalna). Została przyjęta 28 czerwca, a podpisana 1 lipca 1569, ostatecznie ratyfikowana przez króla 4 lipca 1569. W jej wyniku powstało państwo znane w historiografii jako Rzeczpospolita Obojga Narodów,
ze wspólnymi: monarchą, herbem, sejmem, walutą, polityką zagraniczną i polityką obronną. Zachowano odrębne: skarb, urzędy, wojsko, sądownictwo.


Postanowienia Unii Lubelskiej:
  • Oba państwa miały mieć jednego władcę wybieranego wspólnie przez oba narody w wolnej elekcji i koronowanego na króla Polski i wielkiego księcia Litwy w Krakowie.
  • Powołano wspólny Sejm walny, obradujący w Warszawie, którego izba poselska składała się ze 77 posłów koronnych i 50 litewskich,
    a w skład Senatu weszło 113 senatorów koronnych i 27 litewskich.
  • Oba człony Rzeczypospolitej zobowiązały się prowadzić wspólną politykę obronną i zagraniczną
  • Zachowano odrębne urzędy centralne, tytuły i dostojeństwa z zakresem kompetencji identycznym w obu krajach
  • Wprowadzono jednakową monetę, bitą osobno w każdym państwie
  • Zachowano odrębne wojsko polskie i litewskie
  • Zachowano odrębne języki urzędowe (na Litwie język ruski)
  • Zakazano na Litwie egzekucji królewszczyzn i podważania nadań królewskich
  • Zachowano w mocy wszystkie dotychczasowe prawa i przywileje obowiązujące w obu państwach, jak również odrębne sądownictwo i prawo sądowe.
  • Zniesiono zakaz nabywania przez Polaków dóbr na Litwie
W tych postawieniach widać bardzo duże zbieżności z obecnym stanem Unii - Europejskiej. Niektóre nie zostały zrealizowane czy to ogólnie (brak Prezydenta i konstytucji Europy) - czy tylko przez Polskę: kraje Unii mają jednakową monetę, bitą osobno w każdym państwie.

Dla rodu Plewako, wywodzącego się z Wielkiego Księstwa Litewskiego Unia Lubelska była przełomem niezwykle pozytywnym, o jej pełną realizację Plewakowie walczyli jeszcze ponad sto dwadzieścia pięć lat później w ruchu koekwacyjnym (zrównania praw w Wielkim Księstwie Litewskim do standardu Korony Polskiej).

Dzisiaj istnieje niemal pełna zgoda w społeczeństwie co do sensu i potrzeby przynależności Polski do Unii Europejskiej i uczestniczenia w integracji Europejskiej. Zgoda deklarowana również przez wszystkie partie parlamentarne - a więc nie kontrowersyjna.

Spory wywołuje kwestia dalszego zacieśniania integracji, w szczególności  zrealizowania przez Polskę zobowiązania przyjęcia waluty Euro.

Dlatego warto poprzeć

Apel o wdrożenie w  Unii Europejskiej niektórych niezrealizowanych postulatów:
« Ostatnia zmiana: Sierpień 16, 2019, 12:43:53 pm wysłana przez Stanisław J. Plewako »
Stanisław J. Plewako