Stanisław Plewako Biogram IPN

[Zbigniew Wołocznik]

Szanowni Państwo   Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej na Facebooku zamieściło 08.02.2026 Biogram Stanisława Plewako .

Link dla osób które mająkonta na Facebooku:  https://www.facebook.com/photo?fbid=1508986634197889&set=pcb.1508986657531220


Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej
 
Wolność ma swoją cenę – i swoich bohaterów.
Jednym z nich jest pan Stanisław Jan Plewako , odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności postanowieniem Prezydenta RP nr 331/2025., odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności postanowieniem Prezydenta RP nr 331/2025.

Urodzony w 1956 r. w Giżycku, swoją drogę oporu wobec komunistycznego systemu rozpoczął już pod koniec lat 70. Jako student Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego kolportował wydawnictwa bezdebitowe i włączał się w działania wspierające KSS „KOR” .

W 1977 r. znalazł się w gronie sygnatariuszy słynnej petycji „730” – jednego z najważniejszych aktów obywatelskiego sprzeciwu tamtych lat.
11 listopada 1978 r. z biało-czerwonym sztandarem stanął przy Grobie Nieznanego Żołnierza, biorąc udział w manifestacji z okazji 60. rocznicy odzyskania niepodległości – w czasie, gdy publiczne mówienie o wolnej Polsce wymagało odwagi.
Po ukończeniu studiów pracował w Instytucie Biochemii i Biofizyki PAN i zaangażował się w działalność ?NSZZ „Solidarność” .

Za tę postawę zapłacił wysoką cenę – 13 stycznia 1982 został internowany   i osadzony w Ośrodku Odosobnienia Warszawa-Białołęka, gdzie przebywał do lipca tego samego roku.

W drugiej połowie lat 80. nie zrezygnował z aktywności. Działał w  Grupie Politycznej „Samostanowienie” , publikując pod pseudonimem Jan Proskura artykuły w podziemnym kwartalniku. Przez lata pozostawał w kręgu zainteresowania Służby Bezpieczeństwa.

Krzyż Wolności i Solidarności   jest wyrazem uznania dla ludzi takich jak on – konsekwentnych, odważnych i wiernych wartościom, nawet wtedy, gdy wolność była tylko marzeniem.

[Stanisław J. Plewako]

Dziękuję Panie Zbyszku.

Faktycznie notatka IPN nie ujmuje całokształtu mojej działalności.
Np. byłem członkiem RKW Mazowsze od listopada 1988 t. a po przekształceniu
- Tymczasowego Zarządu Regionu Mazowsze NSZZ Solidarność.

W wyszukiwarce archiwów państwowych są dokumenty w AAN związane z rządem emigracyjnym mojego autorstwa, ze zbiorów sp. Haliny Martinowej.

Oprócz Krzyża Wolności i Solidarności zostałem odznaczony wyższym w precedencji Orderem Odrodzenia Polski, już 4.VI.2013 r

Pozdrawiam
Stanisław Plewako